Ăn quá nhiều thịt đỏ là yếu tố nguy cơ của một số bệnh lý nguy hiểm. Tuy nhiên, đây vẫn là nguồn thực phẩm rất bổ dưỡng và ngon miệng.

Gout, mỡ máu, tim mạch, ung thư, nhất là ung thư đại trực tràng… vẫn được biết đến như tác hại của việc ăn quá nhiều thịt đỏ.

Tuy nhiên, theo tiến sĩ Tuấn Thị Mai Phương, Viện Dinh dưỡng Quốc gia, thịt đỏ vẫn là nguồn thực phẩm thông dụng trong bữa ăn của người Việt Nam với sự bổ dưỡng và tiện dụng trong cách tiếp cận, đa dạng về phương pháp chế biến hay cả cảm giác ngon miệng.

Thực trạng tiêu thụ thịt đỏ

Theo kết quả các cuộc tổng điều tra về dinh dưỡng tại Việt Nam, mức tiêu thụ thịt nói chung và thịt đỏ nói riêng có sự gia tăng mạnh trong một vài thập kỷ gần đây.

Cụ thể, mức tiêu thụ thịt (các loại) bình quân một người/ngày tại Việt Nam là 51 g/ngày (thời điểm năm 2000) và 84 g/ngày (năm 2010). Tới năm 2020, mức tiêu thụ thịt của người Việt đạt 134,5 g/ngày.

Người dân khu vực thành thị có mức tiêu thụ thịt cao hơn khu vực nông thôn. Mức tiêu thụ thịt đỏ bình quân đầu người là 95,5 g/người/ngày (năm 2020). Trong đó, ở khu vực thành thị, con số này là 116,9 g/ngày.

“Về mặt lý thuyết, mức tiêu thụ này của người dân thành thị đã cao hơn so với nhu cầu khuyến nghị về mức tiêu thụ thịt đỏ”, TS Phương nhận định.

Định nghĩa và giá trị dinh dưỡng

Theo định nghĩa của Hội Phòng, chống Ung thư Quốc tế và Viện nghiên cứu Ung thư Mỹ, thịt đỏ là thịt của các loài động vật có vú.

Nguồn gốc của tên gọi thịt đỏ là chúng chứa nhiều myoglobin – một loại protein giúp liên kết các nguyên tố sắt và vận chuyển oxy trong máu. Ngoài ra, thịt đỏ sẽ có màu đỏ khi tươi sống. Khi chế biến, thịt sẽ chuyển màu nâu.

TS Phương nói: “Hiểu đơn giản hơn, thịt đỏ là thịt của các loại gia súc, có màu đỏ khi tươi sống. Trong bữa ăn của chúng ta, các loại thịt đỏ được sử dụng nhiều thường là thịt lợn, thịt bò, thịt bê, thịt dê, thịt cừu, thịt thỏ…”.

Liên quan giá trị dinh dưỡng, vị chuyên gia khẳng định thịt đỏ là nguồn cung cấp protein động vật quan trọng.

Trong 100 g thịt lợn nạc có 19 g protein. Trong 100 g thịt bò cũng chứa tới 21 g protein – đáp ứng xấp xỉ 30% nhu cầu protein trong ngày của một người trưởng thành.

“Bên cạnh đó, thịt đỏ rất giàu các loại vi khoáng chất như sắt, kẽm, vitamin B12”, TS Phương cho hay.

Theo bảng thành phần thực phẩm Việt Nam, 100 g thịt bò thăn nạc cung cấp 1,6 g sắt và 4,05 g kẽm, khoảng 1 mcg B12. Trong 100 g thịt lợn cũng có khoảng 1 g sắt, 2,5 g kẽm, 0,84 mcg B12. Hàm lượng này khá cao so với các thực phẩm khác.

Những nguy cơ do tiêu thụ quá nhiều thịt đỏ

Theo TS Phương, mức tiêu thụ cân đối và hợp lý các loại thực phẩm nói chung và thịt đỏ nói riêng là chìa khóa để duy trì cũng như nâng cao sức khỏe.

Vị chuyên gia khẳng định: “Ăn quá nhiều thịt đỏ là yếu tố nguy cơ của một số bệnh như mỡ máu cao, tim mạch, ung thư, đặc biệt là ung thư đại trực tràng”. Đây cũng là kết luận của Quỹ Phòng, chống Ung thư Quốc tế dựa trên kết quả tổng hợp và phân tích dữ liệu từ nhiều nghiên cứu về tiêu thụ thịt đỏ hay thịt chế biến sẵn trên các nước và nhiều dân tộc khác nhau.

Do đó, để cân bằng giữa lợi ích của việc ăn thịt đỏ (nguồn cung cấp protein và vi chất dồi dào) với những nguy cơ đối với sức khỏe (các bệnh không lây nhiễm và ung thư), người dân cần có những hướng dẫn cụ thể về lượng tiêu thụ hợp lý.

Tiêu thụ hợp lý thịt đỏ để tận dụng lợi ích, tránh nguy hại cho sức khỏe

Theo TS Phương, dù mức độ tiêu thụ thịt đỏ sẽ phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố như thói quen văn hóa ẩm thực, khu vực, tính sẵn có của thực phẩm theo vị trí địa lý tự nhiên, chính sách phát triển nông nghiệp và chăn nuôi của mỗi quốc gia… để đảm bảo tất cả người dân có sức khỏe tốt, chúng ta vẫn cần có kiến thức và thực hành tiêu thụ thịt đỏ ở mức hợp lý.

Liên quan vấn đề này, Quỹ Phòng, chống Ung thư Quốc tế và Viện Nghiên cứu Ung thư Mỹ đã đưa ra khuyến nghị như sau:

• Nên tiêu thụ không quá 3 lần thịt đỏ mỗi tuần.
• Tổng lượng thịt đỏ tiêu thụ trong một tuần nên trong khoảng 350-500 g sau chế biến (tương đương tối đa khoảng 700 g thịt sống và không bao gồm trọng lượng xương).
• Nếu tính theo ngày, lượng thịt đỏ không nên vượt quá 70 g/ngày (thịt đã chế biến chín, tương đương khoảng 100 g/ngày thịt sống không bao gồm phần xương).
• Nên sử dụng thịt nạc.
• Tăng cường sử dụng thịt gia cầm, cá, trứng, sữa – những thực phẩm thay thế thịt đỏ trong bữa ăn hàng ngày nhằm đảm bảo cung cấp đủ nhu cầu về protein và vi khoáng chất.

Ngoài ra, TS Phương cho rằng cần có những giải pháp truyền thông dinh dưỡng hợp lý kết hợp với những chính sách về chuỗi cung ứng thực phẩm, qua đó đảm bảo người dân ở mọi vùng miền có đủ kiến thức về dinh dưỡng và cơ hội tiếp cận bền vững với hệ thống thực phẩm đa dạng.

“Việc này sẽ giúp xây dựng thói quen tiêu thụ thực phẩm nói chung, trong đó có tiêu thụ thịt đỏ an toàn, hợp lý nâng cao sức khỏe”, vị chuyên gia kết luận.

Nguồn: Zing

The post Minh oan cho thịt đỏ appeared first on Sống Xanh Sống Khỏe.

Ngày càng nhiều bằng chứng cho thấy chuyển đổi chế độ ăn từ thịt đỏ sang các loại thực phẩm có nguồn gốc thực vật sẽ đem lại nhiều lợi ích về sức khỏe.

Một nghiên cứu mới dựa trên 30 năm quan sát đã tái khẳng định: thay thế thịt đỏ bằng các protein có nguồn gốc thực vật sẽ giúp trái tim khỏe mạnh hơn.

Kết quả cho thấy việc thay thế thịt đỏ bằng các loại thực phẩm có nguồn gốc thực vật như các loại đỗ, hạt, đậu nành… có khả năng làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Nghiên cứu này đã được công bố trên Tập san Y khoa bình duyệt (BMJ) của Hiệp hội Y khoa Anh.

Một số loại thịt đỏ phổ biến bao gồm thịt bò, thịt bê, thịt lợn, thịt nai, thịt cừu. Thịt đã chế biến sẵn bằng các phương pháp như xông khói, muối, hoặc thêm chất bảo quản cũng được coi là thịt đỏ, chẳng hạn như thịt lợn xông khói, xúc xích salami, xúc xích bò, hot dog,…

Theo các nhà khoa học, việc thay thế toàn bộ thịt đỏ bằng ngũ cốc nguyên hạt và các sản phẩm làm từ sữa, hoặc thay thế thịt đỏ đã qua chế biến bằng trứng, cũng có thể giảm thiểu nguy cơ này.

“Đã có nhiều nghiên cứu về việc từ bỏ chế độ ăn thịt đỏ, tập trung hơn vào chế độ ăn dựa trên thực vật”, bác sĩ Anjali Dutta – chuyên gia tim mạch thuộc New York-Presbyterian Medical Group, khu vực Queens (Mỹ) – cho biết. 

“Chế độ ăn Địa Trung Hải (ăn nhiều loại hạt, ít carbohydrate) khá được chú trọng”, bà nói. “Nghiên cứu này đã thấy lợi ích của một chế độ ăn dựa trên thực vật, cũng như các tác động lên sức khỏe tim mạch và khả năng giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh”.

Dù nghiên cứu trên tập trung chủ yếu vào đối tượng nam giới ở Mỹ, các nghiên cứu khác cho thấy những kết quả này vẫn đúng ở nữ giới. 

Dù con người đã biết đến lợi ích của chế độ ăn Địa Trung Hải từ lâu, nghiên cứu này vẫn đem lại nhiều thông tin mới mẻ.

“Chủ đề này đã được khai thác không ít lần, nhưng nghiên cứu trên đã kiểm tra được các yếu tố quan trọng như lượng thịt đỏ tiêu thụ hàng ngày hoặc thịt đã được chế biến hay chưa”, Nicole Roach – chuyên gia dinh dưỡng tại Bệnh viện Lenox Hill, New York (Mỹ) – nhận định.

Thịt đỏ đã qua chế biến bao gồm thịt muối, hot dog, xúc xích, salami. Theo nghiên cứu, các loại thực phẩm này được cho là có liên quan tới việc gia tăng nguy cơ tử vong và mắc bệnh tim mạch.

Ăn thịt đỏ nhiều có thể khiến bạn mắc bệnh tim mạch

Việc ăn quá nhiều thịt đỏ có thể khiến bạn dễ mắc bệnh tim mạch hơn. 

Các nhà khoa học đã tiến hành quan sát 43.272 người đàn ông tại Mỹ, với độ tuổi trung bình là 53. Không ai trong số họ mắc bệnh tim mạch hay ung thư trong thời gian tham gia nghiên cứu.

Nghiên cứu bắt đầu từ năm 1986, trong đó người tham gia sẽ phải trả lời bảng hỏi chi tiết 4 năm/lần. Trong vòng 30 năm, đã có 4.456 sự kiện tim mạch được ghi nhận, trong đó có 1.860 trường hợp gây tử vong.

Nghiên cứu kết luận rằng cứ mỗi khẩu phần ăn/ngày, thịt đỏ có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch thêm 12%. Con số này đối với thịt đỏ chưa qua chế biến là 11%, còn thịt đỏ đã qua chế biến là 15%.

Nếu chế độ ăn giàu protein có nguồn gốc thực vật như các loại hạt, đỗ, đậu, nguy cơ mắc bệnh tim mạch sẽ giảm khoảng 14%.

“Các loại protein có nguồn gốc từ thực vật chất lượng cao như các loại hạt, đậu, đỗ, ngũ cốc nguyên chất, các sản phẩm từ sữa có thể giúp nguy cơ mắc bệnh tim mạch giảm đáng kể”, Roach nói. 

Cô cũng bổ sung rằng việc thay thế thịt đỏ bằng các thực phẩm có nguồn gốc thực vật sẽ giúp làm giảm lượng chất béo bão hòa, cholesterol, sắt heme, giúp trái tim thêm khỏe mạnh. 1 oz hạt cứng (hơn 28 g) có chứa 160-190 calo và 3-7 gr protein. 1 oz đậu đỗ chứa nhiều calo hơn, nhưng có lượng protein tương tự. Nửa cup hạt đậu chín chứa 115-225 calo và 7-9 gr protein.

“Chế độ ăn dựa trên thực vật cũng tăng cường hấp thu chất béo không bão hòa, chất xơ, chất chống oxy hóa, polyphenol. Tất cả những chất này đều có lợi cho tim mạch, bằng cách tăng cholesterol tốt, giảm cholesterol xấu, cải thiện chức năng mạch máu trong tim”, Roach nói.

Không cần loại bỏ hoàn toàn thịt đỏ, nhưng nên ăn một cách điều độ

Đây không phải là lần đầu tiên các nhà nghiên cứu khuyến cáo mọi người nên thay thế thịt đỏ bằng các loại thực phẩm giàu protein có nguồn gốc thực vật. Tuy nhiên, xu hướng ăn uống gần đây đã khiến giới khoa học chú ý hơn đến việc này.

Trong năm qua, đại dịch Covid-19 bùng phát ở khắp nơi trên thế giới đã ảnh hưởng đến thói quen ăn uống thịt đỏ của nhiều người. Theo Trường đại học Y tế cộng đồng thuộc Đại học Harvard, do nguồn cung thịt bò và thịt lợn trở nên khan hiếm và đắt đỏ, người tiêu dùng buộc phải lựa chọn chế độ ăn ít thịt đỏ hơn.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng ban hành khuyến cáo dinh dưỡng trong đại dịch Covid-19, nhấn mạnh việc tiêu thụ ít chất béo và đường hơn, nhằm giảm thiểu nguy cơ mắc béo phì, bệnh tim mạch, đột quỵ, đái tháo đường và một số loại ung thư.

Dĩ nhiên, mọi người không bắt buộc phải loại bỏ hoàn toàn thịt đỏ ra khỏi chế độ ăn. Ăn thịt đỏ một cách điều độ vẫn có thể đảm bảo cho bạn một chế độ ăn cân bằng và lành mạnh.

“Thỉnh thoảng ăn một chút thịt đỏ thì không sao”, bác sĩ Dutta nói. “Bạn có thể ăn vài lần trong tuần, kết hợp với các loại rau xanh và ngũ cốc để đảm bảo một chế độ ăn cân bằng, có lợi cho sức khỏe”.

Nguồn: Cafef

The post Thay thế thịt đỏ bằng loại thực phẩm giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch appeared first on Sống Xanh Sống Khỏe.